Houd regie over het bouwproces, maar voorkom dat je alles zelf wilt doen

Winnie Lafeber | AVS | Utrecht

“Een school bouwen of verbouwen is een complexe aangelegenheid. Waar begin je? Wat zijn de mogelijkheden? Hoe compenseer je je gebrek aan bouwkundige kennis?” Schoolleider Jeroen Sterk van de Burgemeester van Mierloschool in Rijen ondervond het aan den lijve. Het AVS Centrum Educatief Leiderschap ontwikkelde de nieuwe leergang Regisseur Onderwijs & Gebouw om schoolleiders te ondersteunen in hun professionele opdrachtgeversrol bij een nieuwbouw- of verbouwtraject.

afbeelding avs.pngIn Nederland staan ongeveer 9.000 schoolgebouwen. Veel daarvan zijn aan vernieuwing toe, met het oog op de kwaliteit van het gebouw of de toekomstige (multifunctionele of multidisciplinaire) functie. Vera Ruitenberg, programmamanager van het AVS Centrum Educatief Leiderschap: “We hebben deze leergang ontwikkeld omdat we de schoolleider meer bagage willen meegeven. Er komt zoveel op je af in zo’n proces.” Martin van Osch, directeur-bestuurder en kennismanager bij het Waarborgfonds Kinderopvang en Kenniscentrum Ruimte-OK is mede-initiator van de leergang: “Hoe staat het met de bouwkwaliteit, het binnenklimaat, de verduurzamingsopgave, energieneutraal bouwen en voldoet het gebouw conceptueel en technisch (nog) aan de moderne tijd? In principe bouw je een school voor veertig jaar, maar de samenleving ontwikkelt zich zo snel. Het gebouw moet aansluiten bij recente maatschappelijke en onderwijskundige ontwikkelingen.” Zijn expertise op het gebied van bedrijfsvoering, financiën en exploitatie wordt ingezet bij deze leergang én bij de leergang Directeur IKC, waar hij gastdocent is.

Slapeloze nachten
“Een verbouwing is een zwaar traject, lastig te overzien. Je wordt geconfronteerd met je gebrek aan bouwkundige kennis, te weinig geld en slapeloze nachten”, vertelt schoolleider Jeroen Sterk, die met zijn Burgemeester van Mierloschool in Rijen vanaf de voorjaarsvakantie in een verbouwingstraject zit: een complete modernisering en opknapbeurt vanwege achterstallig onderhoud. Ook moeten de nieuwe visie en ict-innovaties terugkomen in het gebouw. “Ik heb flink moeten lobbyen bij de gemeente en mijn schoolbestuur om geld. En ik was voortdurend bezig gaten in de begroting te dichten. Dan is het ook een uitdaging om je visie overeind te houden.”

Sterk verzamelde al gauw hulp. Een ouder uit de MR en de partner van een leerkracht beschikten door hun werk over de benodigde kennis. “Zij waren mijn gesprekspartner en wisten welke vragen ik kon stellen aan aannemers, bouwkundigen en de architect. Ook hielpen zij met het visiestuk over de school en de functionele omschrijving.” Sterk – die één keer eerder een nieuwbouwtraject leidde maar in deze omvang nooit eerder een bouwtraject aanging – vindt het vooral lastig deze opgave te vervullen naast zijn taak als schoolleider in het primaire proces. “De school moet ook gewoon doordraaien!”

Volgens Van Osch van Ruimte-OK is het belangrijk dat de schoolleider weet waar hij naartoe wil. “Als regisseur ben je de spin in het web. Je bereikt je einddoel met hulp van andere mensen. Je hoeft niet alles te weten.” Sterk: “Ik stel mezelf iedere keer de vraag: heb ik hier genoeg verstand van? Zo nee, dan besteed ik het uit. Het is wel mijn verantwoordelijkheid, maar ik moet niet alles zelf willen doen.”

Goed toegerust
In de leergang Regisseur Onderwijs & Gebouw, die één schooljaar beslaat, passeren diverse onderwerpen en opdrachten de revue, zoals visieontwikkeling, ontwerpen voor de toekomst/het interieur, projectmanagement, multifunctionaliteit, IKC-ontwikkeling, werken onder stress, en bedrijfsvoering en financien. Deelnemers maken een eigen plan van aanpak, een programma van eisen (PvE) en een businessplan. Samen vormen ze een netwerk voor collegiale consultatie en intervisie.

De nieuwe leergang komt voor Sterk net te laat. Zijn verbouwing verwacht hij voor de zomer succesvol af te ronden. De stap naar verduurzaming volgt daarna. “Deze leergang had mij heel wat kopzorgen kunnen besparen. Je weet meer wat de (on)mogelijkheden zijn. Bouwen of verbouwen is een vak apart.“ Programmamanager Ruitenberg: “Deelnemers aan de leergang krijgen brede inhoudelijke kennis van het (ver)bouwingsproces en leren met vertrouwen de leiding hierover te nemen en geven. Schoolleiders worden beter toegerust om een actieve en vanuit de maatschappelijke opdracht verantwoorde rol te vervullen in het proces.” Van Osch sluit daarbij aan: “Als schoolleiders goed zijn toegerust om hun rol als professionele opdrachtgever te vervullen, zijn ze ook minder druk met het bouwproces. Je hebt duidelijke kaders om goede keuzes te maken, je ‘verzuipt’ niet.” 

Meer informatie over leergang Regisseur Onderwijs & Gebouw

24/05/2018 / Extern nieuws
Gerelateerd