Netcongestie: nieuwe spelregels voor verdeling van netcapaciteit
Vanaf juli 2026 verandert de manier waarop netbeheerders schaarse netcapaciteit verdelen. Het ACM-prioriteringskader bepaalt wie voorrang krijgt als er ruimte vrijkomt. Scholen (PO en VO) zijn opgenomen in dat kader. Voor kinderopvangorganisaties gelden de nieuwe werkwijze ook, al vallen zij niet onder de voorrangsregels.
Wat verandert er?
Het stroomnet zit in grote delen van Nederland vol. Netbeheerders kunnen daardoor niet altijd nieuwe aansluitingen of verzwaringen realiseren. Tot nu toe reserveerden netbeheerders automatisch ruimte voor kleinverbruikers, zoals scholen en kinderopvanglocaties met een kleinverbruikaansluiting. Dat systeem verandert.
Vanaf 1 juli 2026 verdwijnt die automatische reservering. In plaats daarvan geldt er één wachtrij voor klein- én grootverbruikers. Binnen die wachtrij bepaalt het prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) wie voorrang krijgt als er capaciteit vrijkomt.
Belangrijk om te weten: deze nieuwe regels creëren geen extra netcapaciteit. Ze regelen uitsluitend de verdeling van wat er beschikbaar is.
Scholen hebben voorrang, maar moeten wel aanvragen
Het ACM-prioriteringskader heeft drie voorrangscategorieën:
- Congestieverzachters: partijen die actief ruimte op het net vrijmaken
- Veiligheid, zoals ziekenhuizen, politie en defensie
- Basisbehoeften, waaronder woningbouw en onderwijs (PO en VO)
Scholen zijn opgenomen in de categorie 'basisbehoeften'. Kinderopvangorganisaties vallen niet onder dit prioriteringskader. Voorrang is niet automatisch: organisaties moeten hier actief aanspraak op maken. Hoe dat precies werkt, wordt momenteel uitgewerkt door gemeenten, netbeheerders en het Rijk.
Tijdpad
Tot 1 juli 2026
De huidige werkwijze blijft van kracht. Netbeheerders reserveren nog capaciteit voor kleinverbruikers. Gebruik deze periode om jouw situatie in kaart te brengen.
Vanaf 1 juli 2026
De automatische reservering voor kleinverbruikers vervalt. Eén wachtrij voor iedereen. Maatschappelijke prioriteit telt, maar moet worden aangevraagd.
Vanaf 1 oktober 2026
Gemeenten en onderwijsinstellingen kunnen vooruitlopend op toekomstige projecten (tot 10 jaar vooruit) al transportcapaciteit en prioriteit aanvragen.
Dit biedt kansen voor gemeenten die nu al nieuwbouw of renovatie plannen.
Per 1 januari 2027
De nieuwe werkwijze treedt volledig in werking voor alle partijen.
Wat betekent dit concreet voor jouw organisatie?
Of je nu schoolbestuurder bent, kinderopvangorganisatie of betrokken bij de huisvestingsopgave als gemeente, netcongestie raakt aan jouw plannen. Denk aan:
- Nieuwbouw of uitbreiding van een schoolgebouw of opvanglocatie
- Verduurzaming met een warmtepomp, zonnepanelen of laadinfrastructuur
- Verzwaring van de aansluiting bij een renovatie of functiewijziging
In al deze gevallen is het verstandig om vroegtijdig contact op te nemen met de netbeheerder én de gemeente. Gemeenten spelen een sleutelrol: zij kunnen namens onderwijsprojecten al in de planfase prioriteit aanvragen. Hoe eerder dit in het bouwproces gebeurt, hoe meer ruimte er is om capaciteitsproblemen op te lossen.
Meer achtergrond
Kamerbrief Voortgang aanpak Netcongestie (2 april 2026)
ACM prioriteringskader: voorrang maatschappelijke projecten
VNG: eerder aanvragen in het bouwproces
Meer weten? Sluit aan bij onze informatiesessie
Kenniscentrum Ruimte-OK organiseert een online informatiebijeenkomst over netcongestie en wat de nieuwe werkwijze betekent voor onderwijshuisvesting en kinderopvang. We gaan in op handelingsperspectieven voor schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en gemeenten.
Wanneer: 9 juni 2026 van 14:00 tot 16:00 uur
Locatie: Online
