Ontdek de sessies
Laat je inspireren door vernieuwende methoden en inzichten! Of word je liever meegenomen door experts uit de praktijk over hoe zij bepaalde vraagstukken aanpakken? Meld je aan voor de sessies van jouw keuze!
Elke ronde heeft meerdere kleinschalige kennis-, werk- en inspiratiesessies. Je ziet hieronder een overzicht van alle sessies. Klik op de titel van de sessie voor een toelichting.
Sessieronde 1:
- Samenwerking onderwijs en kinderopvang in Amsterdam: kansen en uitdagingen
- Flexibele huisvesting voor onderwijs en kinderopvang in de wijk
- De kracht van samenwerking bij duurzaam en toekomstgericht bouwen
- Leren van IPS Amsterdam: slimmere aanpak, betere schoolgebouwen
- De impact van Lerend Netwerk Delfland: schaalvergroting door samenwerking
- Passief en biobased (ver)bouwen: toekomstvisie of realiteit voor onderwijs en kinderopvang?
- Sectorale Routekaart Verduurzaming Kinderopvang: samen in actie
- Werksessie Kwaliteitskader Bedrijfsvoering Kinderopvang: een basis voor continuïteit en kwaliteit
- De kracht van clusteren en standaardiseren
- Wetswijziging: planmatige aanpak onderwijshuisvesting
- Maak slimme keuzes met de TCO Rekentool
- Leerlab 3: Inclusieve scholen en kindcentra - bouwen aan de toekomst
- Een goed binnenklimaat voor kinderopvang en scholen
- De ontwikkeling van een kindcentrum begint bij de behoefte in de wijk
Sessieronde 2:
- Meer ruimte voor kinderopvang, hoe komen we tot meer huisvestingscapaciteit?
- Financiële onderbouwing: actuele kosten voor huisvesting kinderopvang
- De weg naar zon op het dak: lessen van Stichting Schooldakrevolutie
- Slim renoveren: in zes weken naar een energieneutrale school
- Nut en noodzaak van standaardisering in proces en (ver)bouw
- Integrale kwaliteit in de Kinderopvang: meer dan pedagogiek
- Rekentool Daadwerkelijk Energieverbruik: inzicht en besparing voor onderwijs en kinderopvang
- Hoe de restwaardetool financiële ruimte biedt
- Werksessie Contracten binnen het ontwikkelproces
- Nieuw rapport: Bouwstenen voor inclusieve scholen
- Generiek Programma van Eisen (PvE): versnellen en verbeteren
- Duurzame en circulaire huisvesting kinderopvang en onderwijs, het kan al! Voorbeelden uit de praktijk
- De invloed van demografische ontwikkelingen op onderwijs en kinderopvang
- Een inclusief aanbod = een inclusief gebouw
Sessieronde 1
1. Samenwerking onderwijs en kinderopvang in Amsterdam: kansen en uitdagingen
Jeroen Spanbroek, Stichting Westelijke Tuinsteden (STWT) en Corine van der Vlist en Romy Oujjit Pasewark, Impuls
In Amsterdam werken diverse onderwijs- en kinderopvangorganisaties aan een nauwere samenwerking. In deze deelsessie delen twee van deze organisaties hun visie en ambities. Ontdek:
• De kansen die deze samenwerking biedt.
• De drempels die zij onderweg ervaren.
• Praktische tips om zelf aan de slag te gaan.
Laat je inspireren door hun ervaringen en krijg concrete handvatten om samenwerking in jouw regio te versterken!
2. Flexibele huisvesting voor onderwijs en kinderopvang in de wijk
Cheimaa Aouni, Invest-NL en Liesbeth Willemsen, C-creators
Hoe organiseer je gezamenlijke huisvesting voor onderwijs en kinderopvang, rekening houdend met veranderende wijkbehoeften? Door beperkte ruimte en budgetten worden steeds vaker multifunctionele voorzieningen gerealiseerd, zoals de buurtscholen in Utrecht. Dit vraagt om flexibele oplossingen en slimme samenwerking. In deze sessie verkennen we welke data nodig is, welke afspraken gemaakt moeten worden en hoe we samen een toekomstbestendige basis creëren. Wissel ideeën en ervaringen uit met gemeenten, onderwijs- en kinderopvangorganisaties en denk mee over de volgende stap!
3. De kracht van samenwerking bij duurzaam en toekomstgericht bouwen
Lennert Marinus, Gemeente Heerenveen en Anke de Boer, Okander - vorm en inhoud
De gemeente Heerenveen nam afscheid van traditioneel bouwheerschap en bouwmethoden en zet in op toekomstgerichte onderwijshuisvesting. Samen met maatschappelijke partners, onderwijsinstelling en kinderopvang worden individuele ambities omgezet naar gezamenlijke ambities. Zoals groene schoolpleinen, circulair en modulair bouwen, autoluwe schoolzones, ononderbroken leerlijnen en gebruik van duurzame en circulaire materialen. Hoe bereik je dit? Krijg inzicht in processen en financiën, laat je inspireren door praktijkvoorbeelden en ontdek dat samenwerken aan toekomstgerichte onderwijshuisvesting leuk kan zijn.
Bekijk hier de presentatie
4. Leren van IPS Amsterdam: slimmere aanpak, betere schoolgebouwen
Frank van Sloun en Carli Hartgerink, Gemeente Amsterdam
Hoe leidt een andere aanbestedingsaanpak tot betere schoolgebouwen? In het Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen (IPS) ontwikkelden drie consortia in samenwerking met de gemeente Amsterdam en schoolbesturen bouwconcepten voor duurzame, flexibele en hoogwaardige integrale kindcentra. Met de realisatie van vier scholen in voorbereiding en vier nieuwe projecten op komst, deelt Amsterdam haar ervaringen:
• Waarom deze aanpak?
• Welke lessen zijn geleerd?
• Hoe kunnen schoolbesturen en gemeenten aansluiten?
In deze sessie ontdek je wat deze innovatieve marktbenadering oplevert!
Bekijk hier de presentatie
5. De impact van Lerend Netwerk Delfland: schaalvergroting door samenwerking
Daniël van Noordennen, Erica Harreman en een deelnemer uit het Netwerk, Kenniscentrum Ruimte-OK
Tijdens deze sessie word je meegenomen in de kracht van het Lerend Netwerk Delfland en leer je hoe zo’n samenwerking óók jou verder kan helpen. Het doel van een Lerend Netwerk is het opzetten van een regionale samenwerking waardoor vraagstukken rondom huisvesting éénduidig worden opgepakt en daarmee worden versneld. Na deze sessie weet je hoe jij onder onze begeleiding een eigen Lerend Netwerk kan opstarten, gebruikmakend van de eerder opgedane ervaringen.
Bekijk hier de presentatie
6. Passief en biobased (ver)bouwen: toekomstvisie of realiteit voor onderwijs en kinderopvang?
Ferdie van de Winkel, Kenniscentrum Ruimte-OK en Thijs Asselbergs, emeritus hoogleraar architectural engineering TU Delft.
Duurzaamheid is meer dan alleen een laag energieverbruik. Begrippen als biobased en passief (ver)bouwen spelen een steeds grotere rol. Maar hoe haalbaar is dit op korte termijn voor gebouwen in onderwijs en kinderopvang? In deze werksessie duiken we dieper in op de mogelijkheden en bespreken we samen:
>> De kansen en uitdagingen van passief en biobased bouwen.
>> De concrete toepassing in gebouwen voor onderwijs en kinderopvang.
Is dit een utopie of toch realiteit?
Bekijk hier de presentatie
7. Sectorale Routekaart Verduurzaming Kinderopvang: samen in actie
Marion Breg en Maureen Martens, Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang
Begin dit jaar wordt de Sectorale Routekaart Verduurzaming Kinderopvang gepubliceerd. Vanaf dat moment werken we samen aan de verduurzamingsopgave in de kinderopvangsector. Tijdens deze sessie ontdek je:
>> De Routekaart: Wat houdt deze in en hoe helpt het de sector? Waar staat de sector t.o.v. de Klimaatdoelstellingen?
>> De brede aanpak: Hoe pakken we verduurzaming aan gezien de maatschappelijke betrokkenheid van kinderopvang? Welke duurzaamheidsthema’s staan beschreven?
>> Jouw rol: Wat kun jij doen als organisatie en welke ondersteuning is beschikbaar?
Laten we samen stappen zetten voor een duurzame kinderopvangsector – vandaag én morgen!
Bekijk hier de presentatie
8. Werksessie Kwaliteitskader Bedrijfsvoering Kinderopvang: een basis voor continuïteit en kwaliteit
Leontine de Wit en Marijke Luijting, Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang
Een solide bedrijfsvoering is essentieel voor de kwaliteit en continuïteit van kinderopvang, zeker met de aangekondigde stelselherziening en de groeiende impuls van publieke middelen in de sector. Professionalisering is geen keuze meer, maar een noodzaak. Hoe organiseer je dat in de praktijk? In deze interactieve sessie bespreken we de inrichting van het nieuwe Kwaliteitskader Bedrijfsvoering en gaan we in op:
>> Wat verstaan we onder bedrijfsvoering en de kwaliteit in bedrijfsvoering?
>> Welke randvoorwaarden zijn nodig om kwaliteit en continuïteit te waarborgen?
>> Wat hebben organisaties – groot én klein – nodig om hieraan te voldoen?
Ga het dialoog aan, deel je ervaringen en werk mee aan de ontwikkeling van dit Kwaliteitskader!
Bekijk hier de presentatie
9. De kracht van clusteren en standaardiseren
Vincent Deuning, RYSE - adviseurs in vastgoed
Ontdek hoe een programmatische aanpak bijdraagt aan snellere, duurzamere en efficiëntere onderwijshuisvesting. Aan de hand van inspirerende voorbeelden, zoals het hanteren van een uniform basisontwerp (aanpak Amersfoort) hoor je hoe standaardisering, procesinnovatie en intensieve samenwerking leidt tot versnelling en tot unieke schoolgebouwen. Waar liggen de kansen en wat zijn de valkuilen?
Bekijk hier de presentatie
10. Wetswijziging: planmatige aanpak onderwijshuisvesting
Esther Loos, Ministerie van OCW en Yannick Methorst, VNG
Per 1 januari 2026 treedt de wet Planmatige aanpak onderwijshuisvesting in werking. Deze wet verplicht het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP), verankert renovatie als begrip en biedt schoolbesturen in het primair onderwijs de mogelijkheid om te investeren in huisvesting. Tijdens deze sessie lichten het Ministerie van OCW en de VNG de wetswijziging toe en gaan zij in op de gevolgen en mogelijkheden voor gemeenten en schoolbesturen. Een essentiële sessie voor iedereen die zich bezighoudt met onderwijshuisvesting!
11. Maak slimme keuzes met de TCO Rekentool
Olivier Lauteslager, transitiemanager en Jip van Grinsven, Alba Concepts
Hoe zorg je voor maximale kwaliteit tegen de laagste beheer- en onderhoudskosten bij renovatie of nieuwbouw? Het Programma Onderwijshuisvesting (POHV) ontwikkelde een rekenmodel dat in de initiatie- en haalbaarheidsfase helpt bij het vergelijken van budgetten en bijdragen op basis van Total Cost of Ownership (TCO). In deze sessie lichten we het model toe aan de hand van een praktijkvoorbeeld en verkennen we samen hoe nieuwe samenwerkingsvormen tussen gemeenten, schoolbesturen en bouwteams bijdragen aan duurzame en kostenefficiënte huisvesting.
12. Leerlab 3: Inclusieve scholen en kindcentra – bouwen aan de toekomst
Lenneke Noorlander en Jacco Petersen, Kenniscentrum Ruimte-OK
Het onderwijsstelsel moet in 2035 inclusiever zijn, maar wat betekent dat voor schoolgebouwen en kindcentra? In het leerlab ‘Inclusieve scholen’, onderdeel van het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting, onderzoeken we dit in de praktijk. Vanaf 1 mei kunnen schoolbesturen en gemeenten subsidie aanvragen om deel te nemen. In vier concrete bouwprojecten verzamelen we kennis en ervaring over effectieve inclusieve maatregelen. Dit wordt breed beschikbaar gesteld. Tijdens deze interactieve sessie bespreken we de opzet en doelen van het leerlab en verkennen we de kansen die deelname biedt.
Bekijk hier de presentatie
13. Een goed binnenklimaat voor kinderopvang en scholen
Romy Schneider en Jelle Boonstra, Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang en Kenniscentrum Ruimte-OK
Een gezond binnenklimaat is essentieel voor het welzijn en de prestaties van kinderen en medewerkers. Maar wat houdt dat precies in? En aan welke eisen moet je voldoen? In deze sessie verkennen we hoe je een optimaal binnenklimaat creëert: Hoe zorg je bijvoorbeeld voor goede ventilatie? Hoe beheers je de temperatuur in de zomer en winter? Ook bespreken we de beschikbare ondersteuning, zoals een locatiebezoek van één van onze experts. Ontdek wat jij kunt doen om de ventilatie en het comfort in jouw gebouw te verbeteren!
Bekijk hier de presentatie
14. De ontwikkeling van een kindcentrum begint bij de behoefte in de wijk
Esther Hoffmann - Stichting MorgenWijzer, Peggy van der Neut - Junis Kinderopvang en Telke Ruhe - kwartiermaker IKC voor beide organisaties
Stichting MorgenWijzer en Junis Kinderopvang werken samen aan nieuwbouw voor een integraal kindcentrum. Ze begonnen het proces met het ontwikkelen van een gezamenlijke visie op de behoeften van kinderen en ouders in de wijk. Op basis hiervan is een concept ontwikkeld dat bijdraagt aan kansengelijkheid. In deze sessie delen ze hun ervaringen en lichten ze het traject en concept toe dat de basis vormt voor de ontwikkeling van het gebouw.
Kijk hieronder aan welke sessies je in ronde twee kunt deelnemen!
Sessieronde 2
1. Meer ruimte voor kinderopvang, hoe komen we tot meer huisvestingscapaciteit?
Martin van Osch en Cora Mastwijk, Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang
De groeiende vraag naar kinderopvang stelt ons voor een uitdaging: hoe vinden we geschikte, betaalbare huisvesting? Voor veel organisaties is dit al lastig en de aankomende vraag maakt het nóg urgenter. In deze werksessie bespreken we hoe kinderopvangorganisaties in samenwerking met gemeenten, scholen en andere partners extra huisvestingscapaciteit kunnen realiseren. Praat mee, deel je ervaringen en ontdek praktische handvatten om samen deze belangrijke opgave aan te pakken!
2. Financiële onderbouwing: actuele kosten voor huisvesting kinderopvang
Marion Breg en Romy Schneider, Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang en Kenniscentrum Ruimte-OK
Ben jij benieuwd naar de actuele kosten van huisvesting in de kinderopvang? Tijdens deze sessie geven we voor het eerst een financiële onderbouwing van het Kwaliteitskader Huisvesting Kinderopvang. Deze financiële paragraaf wordt toegevoegd aan het Kwaliteitskader en biedt inzicht in actuele kostenkengetallen, zoals bouw-, stichtings- en levensduurkosten. Ook geeft het een vergelijking van de kosten tussen kwaliteitscriteria en wettelijke minimumnormen. Na afloop van de sessie heb je inzicht in kostenkengetallen die kunnen bijdragen aan het opstellen van jouw businesscase.
3. De weg naar zon op het dak: lessen van Stichting Schooldakrevolutie
Niels van der Sandt en Cilian Terwindt, Stichting Schooldakrevolutie, en Charlotte Hagenaars, AEF
Hoe verduurzaam je schooldaken als schoolbestuurder of overheid? Dankzij de bevlogen aanpak van Stichting Schooldakrevolutie is de helft van de Nederlandse schooldaken bedekt met zonnepanelen. De Stichting is daarom opgeheven, maar de missie gaat door. Tijdens deze sessie ontdek je de belangrijkste inzichten voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en leer je wat de stichting succesvol maakte in haar aanjagende rol, zodat je dit voor je eigen aanpak ook kunt inzetten.
4. Slim renoveren: in zes weken naar een energieneutrale school
Jaap van der Wal, adviseur verduurzaming Schoolgebouwen
Hoe realiseer je in slechts één zomervakantie van zes weken een duurzame renovatie die een basisschool 40 jaar extra levensduur geeft? In deze sessie duiken we in een praktijkvoorbeeld waarbij slimme bundeling van geldstromen een betaalbare renovatie mogelijk maakte, met ambities zoals Frisse Scholen Klasse B en energieneutraliteit. We bespreken hoe contractvorming met een prestatie-uitvraag hierin een sleutelrol speelde. Laat je inspireren door deze efficiënte aanpak en ontdek wat dit kan betekenen voor jouw schoolgebouw.
5. Nut en noodzaak van standaardisering in proces en (ver)bouw
Ferdie van de Winkel, Kenniscentrum Ruimte-OK en Paul de Vries, Invest-NL
Hoe kan standaardisatie helpen bij het efficiënt en effectief realiseren van hoge ambities in (onderwijs)huisvesting? In deze werksessie ontdek je de mogelijkheden aan de hand van producten die worden ontwikkeld binnen het Programma Onderwijshuisvesting (POHV). We bespreken:
>> Hoe deze producten individueel én in samenhang kunnen worden ingezet.
>> De rol van standaardisatie bij het verbeteren van processen en (ver)bouw.
Ontdek hoe standaardisering jouw aanpak kan versterken!
Bekijk hier de presentatie
6. Integrale kwaliteit in de Kinderopvang: meer dan pedagogiek
Ileen Purperhart en Robin Pieplenbosch, Hestia Kinderopvang
Kwaliteit in de kinderopvang gaat verder dan alleen pedagogische waarde. Het draait ook om de ontwikkeling van je organisatie en medewerkers, participatie in de samenleving en de mate van inclusiviteit en duurzaamheid. Hestia Early Learning Center investeert breed in kwaliteit en deelt in deze sessie hoe zij dit vormgeven. Laat je inspireren door hun aanpak en ontdek hoe je de integrale kwaliteit binnen jouw organisatie kunt versterken!
7. Rekentool Daadwerkelijk Energieverbruik: inzicht en besparing voor onderwijs en kinderopvang
Martin Mooij, DGBC en Cathelijn van Balen, Kenniscentrum ruimte-OK
Wil jij weten hoe jouw schoolgebouwen of kinderopvanglocaties écht presteren op het gebied van energieverbruik? In deze sessie ontdek je de vernieuwde online Rekentool Daadwerkelijk Energieverbruik, gebaseerd op de WEii. Met deze handige tool krijg je in één oogopslag inzicht in de energie- en CO2-prestaties van jouw gebouwen. Vergelijk de prestaties met andere gebouwen in Nederland en ontdek:
>> Hoe jouw gebouw scoort en in hoeverre deze al Paris Proof is.
>> Hoe jouw gehele portefeuille eruitziet.
>> Bij welke gebouwen je de meeste energie kunt besparen.
>> Welke verbeteringen prioriteit verdienen.
8. Hoe de restwaardetool financiële ruimte biedt
Fokko de Vegt en Jelle Wytse de Boer, gemeente Leeuwarden en Cheimaa Aouni, Invest NL
<Leeuwarden loopt voorop met een speciale tool die circulair gebruik van gebouwen stimuleert. Dit rekenmodel rekent met een restwaarde van bijvoorbeeld 5% in plaats van nul, gebaseerd op de herbruikbaarheid van materialen en grondstoffen. Dit biedt niet alleen financiële ruimte, maar opent ook de deur naar nieuwe businessmodellen. Laat je inspireren door de aanpak van Gemeente Leeuwarden en ontdek hoe de restwaardetool een krachtige stimulans kan zijn voor circulariteit in jouw projecten!
9. Werksessie Contracten binnen het ontwikkelproces
Daniël van Noordennen, Erica Harreman en Jan Schraven (jurist), Kenniscentrum Ruimte-OK
Hoe zorg je voor een soepel contracteringsproces tijdens de ontwikkeling en oplevering van je projecten? Tijdens deze interactieve werksessie nemen we je mee langs alle belangrijke momenten waarop overeenkomsten moeten worden gesloten. We bespreken:
>> Welke overeenkomsten passen bij welke fase?
>> Wat hoort in een standaardovereenkomst en waarom?
>> Waarover moet je overeenstemming bereiken en wanneer wordt dit definitief?
Met praktische handvatten en standaarddocumenten maak je contracten leesbaarder en beter toepasbaar. Win-win!
Bekijk hier de presentatie
10. Nieuw rapport: Bouwstenen voor inclusieve scholen
Tanja van Nes, PO-Raad/VO-raad en Ester van Winkel, Sygma
Een inclusieve samenleving begint bij inclusief onderwijs. Hoe kan huisvesting hieraan bijdragen? Welke ontwerpkeuzes bevorderen toegankelijkheid en gelijke kansen? In deze sessie presenteren we het rapport Bouwstenen voor inclusieve scholen. Dit onderzoek, uitgevoerd door OCW en de sectorraden, schetst wat minimaal verwacht mag worden van een schoolgebouw in het kader van inclusief onderwijs. Het biedt inzichten en aanbevelingen voor scholen en gemeenten. Ontdek welke maatregelen met de kennis van nu in het ontwerp kunnen worden meegenomen en wat dit betekent voor de praktijk.
11. Generiek Programma van Eisen (PvE): versnellen en verbeteren
Marloes Wessels, Kenniscentrum Ruimte-OK
Alle kindcentra, scholen en kinderopvanglocaties zijn uniek vanwege hun populatie, visie op educatie en ontwikkeling, activiteiten, organisatie en locatie. Maar de eisen die we stellen aan de gebouwen zijn vaak generiek. Denk hierbij aan functionaliteit, kwaliteit, techniek en betaalbaarheid in ontwikkeling en beheer. Dit is de reden waarom in het Programma Onderwijshuisvesting (POHV) en het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting (IPOHV) wordt gewerkt met een generiek PvE. In deze sessie meer over de werking en voordelen van het werken met een generiek PvE.
Bekijk hier de presentatie
12. Duurzame en circulaire huisvesting kinderopvang en onderwijs, het kan al! Voorbeelden uit de praktijk
Sebastiaan Dekkers, eigenaar Tala en Kosmo Kinderopvang
Er is een ontwikkeling gaande naar duurzame, circulaire huisvesting voor kinderopvang en onderwijs. Dat het in de praktijk al kan, bewijzen bouwer Tala en Kinderopvang KOSMO met de bouw van duurzame, circulaire kinderdagverblijven en BSO’s. Deze gebouwen bestaan voor 80% uit natuurlijke materialen. In deze sessie delen zij hun aanpak en ervaringen. Vanuit zowel het perspectief van de bouwer als de gebruiker ontdek je welke mogelijkheden er zijn om snel en effectief circulair te bouwen. Laat je inspireren door voorbeelden uit de praktijk!
13. De invloed van demografische ontwikkelingen op onderwijs en kinderopvang
Ed buitenhek, Bureau Buitenhek
Demografische veranderingen hebben een groot effect op de sectoren onderwijs en kinderopvang. Hoe ontwikkelen leerlingenaantallen in het primair en voortgezet onderwijs zich? Wat betekent dit voor het aantal kindplaatsen in de kinderopvang? Hoe ontwikkelt de arbeidsmarkt zich daarbij? En hoe beïnvloedt dit de benodigde capaciteit van gebouwen? In deze sessie duiken we in de cijfers en bespreken we de impact op de sector. Moeten we bijbouwen of is slim organiseren binnen de bestaande capaciteit de oplossing? Praat mee over de uitdagingen en kansen.
14. Een inclusief aanbod = een inclusief gebouw
Angelique Sterken, expert Kinderopvang en Onderwijs
Om echte inclusie te realiseren, is het van belang om vanaf het begin na te denken over wat dit vraagt van de fysieke omgeving. Een inclusief kindercentrum betekent niet alleen een toegankelijk gebouw. Wat zijn de extra ruimtes die nodig zijn? Wat betekent dit voor de indeling? Hoe werk je samen met partners in het gebied en de omgeving? Door vanuit de opgave en samenwerking te denken, ontstaat een toekomstbestendig gebouw dat recht doet aan de behoeften van kinderen, het gezin en de wijk. In deze sessie nemen we je mee in de verhalen uit de praktijk. We laten zien hoe inclusie zich vertaalt naar de fysieke omgeving en hoe dit kan bijdragen aan een maatschappelijk brede voorziening.
Bekijk hier de presentatie